Menu

Van 12 tot en met 16 september 2022 vond alweer voor de derde de Week van de Aardwarmte plaats. Dit jaar stond de week in het teken van de vraag hoe duurzame collectieve warmte een sleutelrol kan spelen in het versnellen van de energietransitie. De week van de aardwarmte is een initiatief van EBN in samenwerking met Geothermie Nederland en andere partners. De week zat weer bomvol en elke dag waren er verschillende uitzendingen. U kunt nu alles terugkijken op de website van EBN.

Op donderdag 15 september kon u ook weer inschakelen voor het SCAN webinar. Hierin namen Gert Schurer – Warmte van Leeuwarden, Frank Schoof – Metropool Regio Amsterdam, Gitta Zaalberg – EBN en Timme van Melle – EBN u mee in het proces om te komen tot een zoekgebied en uiteindelijk een geschikte locatie voor een onderzoeksboring. Daarnaast werd ingegaan op de vraag welke bovengrondse overwegingen belangrijk zijn, en hoe verbinden we warmtevraag nu met het warmteaanbod? Ook werd er stilgestaan bij de lessons learned van het omgevingsmanagement rondom het seismisch onderzoek en ook bij de boring van project Warmte van Leeuwarden.

Kijk het SCAN webinar van 2022 hier terug! Wilt u meer weten over de verzamelde data tijdens de landelijke campagne? Bekijk dan vooral ook het SCAN data webinar van 2021.

Begin vorig jaar startte SCAN met het voorbereiden van de onderzoeksboringen. Eerder dit jaar koos SCAN hiervoor een zoekgebied in de buurt van Amsterdam. In dit zoekgebied Amstelland werd daarna verder gezocht naar een mogelijk geschikte locatie. Een geschikte locatie voor een onderzoeksboring moet zowel onder- als bovengronds goed passen. Ondergronds is een locatie geschikt als met de boring alle voor aardwarmte relevante lagen aangeboord kunnen worden en hierbij alle benodigde informatie kan worden verzameld. Ook bovengronds moet de tijdelijke activiteit inpasbaar zijn.

Locatie en omgeving
In het zoekgebied Amstelland is er nu een passende locatie gevonden aan de Burgemeester Stramanweg in de gemeente Ouder-Amstel (afbeelding: de locatie ligt ten zuidoosten van de gemeente Amsterdam, rechtsboven ziet u de Amsterdam ArenA). Op deze locatie zal SCAN een tijdelijke boring gaan uitvoeren. Hiervoor zal er totaal tussen de drie en zes maanden op de locatie gewerkt worden. Op 20 september is de gemeenteraad geïnformeerd over de locatie. Ook de belanghebbenden in de directe omgeving van de locatie zullen per brief worden geïnformeerd. Verdere informatievoorziening en contact met de omgeving zal door SCAN op maat worden vormgegeven.

Volgende stappen
SCAN zal nu het proces vervolgen door vergunningen aan te vragen voor de onderzoeksboring op deze locatie. Wanneer de benodigde vergunningen zijn verleend kan er worden gestart met de voorbereidingen van het onderzoek. Het onderzoek zal naar verwachting starten in augustus 2023. Er wordt dan een tijdelijk terrein ingericht dat wordt verhard en omheind. Het terrein zal bereikbaar worden gemaakt door het aanleggen van een tijdelijke op- en afrit vanaf de Burgemeester Stramanweg. Op het terrein wordt een boorinstallatie opgebouwd waarna het onderzoek kan worden uitgevoerd. Na het onderzoek wordt het terrein weer hersteld in de originele staat.

Waarom hier boren?
Vanaf deze locatie kan SCAN meerdere aardlagen onderzoeken die mogelijk interessant zijn voor de winning van aardwarmte. Deze lagen lopen in de Nederlandse ondergrond vaak ver door. Een boring op een strategisch gekozen locatie kan daarom informatie opleveren voor een veel groter gebied. Zo levert deze boring behalve voor de provincie Noord-Holland ook informatie op over de potentie voor aardwarmte in Utrecht, Flevoland en zelfs Gelderland. De SCAN onderzoeksboring is ingericht voor het onderzoeken van meerdere lagen en kan niet worden gebruikt voor de winning van aardwarmte. De verzamelde informatie zal publiek beschikbaar worden gemaakt.

Meer informatie en updates
Op de SCAN website vindt u informatie over aardwarmte en de SCAN-boringen. Wilt u op de hoogte blijven van de vorderingen in dit, of andere, zoekgebieden dan kunt u zich inschrijven voor nieuws en updates. Of volg de vorderingen per zoekgebied op de pagina uitvoering SCAN-boringen.

 

 

Een belangrijk onderdeel van het SCAN-programma is het herbewerken van oude seismische data. Hiervoor worden ruwe seismische gegevens die verzameld zijn in met name de jaren ’70 en ‘80 van de vorige eeuw met moderne technieken opnieuw bewerkt tot een seismische lijn. Dit leidt tot een aanzienlijke verbetering van de kwaliteit van deze lijnen. SCAN selecteert hiervoor weer twee nieuwe werkpakketten. Dit zijn tevens de laatste twee pakketten seismische data die SCAN zal herbewerken. In totaal zal SCAN binnen het programma daarmee zo’n 7500 kilometer oude seismische lijnen opnieuw bewerken. Naar verwachting wordt het laatste pakket lijnen halverwege 2023 beschikbaar gemaakt.

Het herbewerken van seismische data
De herbewerking van deze data wordt binnen het SCAN programma uitgevoerd in werkpakketten van steeds 500 tot 900 kilometer aan seismische 2D-lijnen. Eén van de nieuwe pakketten bevat een groep lijnen uit de provincies Utrecht, Noord-Brabant en Gelderland. Het andere pakket bestaat uit lijnen in Flevoland, Twente en de kop van Noord-Holland. De resultaten van deze twee werkpakketten worden in het tweede kwartaal van 2023 verwacht. Van vier werkpakketten zijn de eindresultaten inmiddels beschikbaar. Naast de twee nieuwe werkpakketten zijn er op dit moment nog vijf andere in uitvoering. De inhoud van de  pakketten en een overzicht van eerder beschikbaar gemaakte gegevens en van het werk in uitvoering is te vinden op de pagina uitvoering herbewerken data.

Een waardevolle toevoeging
De herbewerkte seismische lijnen zijn vooral nuttig in combinatie met de nieuwe seismische lijnen die SCAN heeft verzameld. De nieuwe lijnen zijn van hogere kwaliteit dan de oude data en bestrijken ook gebieden waar voorheen geen gegevens beschikbaar waren. Ook worden met de nieuwe seismische lijnen diepere lagen beter in beeld gebracht. Samen met de nieuwe SCAN-lijnen levert de herbewerkte data zo meer inzicht in het regionale geologische beeld en daarmee de geschiktheid van de ondergrond voor de winning van aardwarmte.

In 2019 ging het SCAN programma van start met het verzamelen van nieuwe seismische data van de tot dus toe nog redelijk onbekende delen van de Nederlandse ondergrond. Begin deze lente rondde SCAN deze landelijke seismische campagne officieel af. In totaal werden er bijna 1800 kilometer aan nieuwe seismische data verzameld. Waaronder ook data voor verschillende UDG consortia en de Metropoolregio Amsterdam. Met de oplevering van ook lijn nummer 46, die werd uitgevoerd tussen Bergen (Limburg) en Deurne, is nu alle data die werd verzameld tijdens de landelijke campagne beschikbaar. Met deze gegevens kunnen overheden en geothermiebedrijven een inschatting maken van het potentieel voor aardwarmte in de verschillende regio’s.

Hoe nu verder?
De data die SCAN oplevert via NLOG dienen altijd eerst te worden geïnterpreteerd door experts. Door deze interpretatie ontstaat er een beter beeld van de regionale potentie voor aardwarmte in de ondergrond. Hierna kan er met aanvullend onderzoek lokaal verder worden gekeken om zo tot goede mogelijke locaties te komen voor de realisatie van aardwarmteprojecten. Het is goed om het uitvoeren van een dergelijke interpretatie op regionaal niveau aan te pakken. De provincies Utrecht en Gelderland hebben zo’n interpretatie reeds laten uitvoeren. Op dit moment wordt er ook gewerkt aan een gezamenlijke interpretatie voor de regio’s Noord-Holland, Flevoland en de Metropoolregio Amsterdam. Decentrale overheden kunnen contact opnemen met EBN als zij vragen hebben over het gezamenlijk laten interpreteren van SCAN-resultaten in hun regio.

De SCAN boringen
Het seismisch onderzoek is hiermee nog niet afgelopen. Na het afronden van de landelijke campagne ging SCAN bij Utrecht verder met het uitvoeren van aanvullend onderzoek. In dit gebied bereidt SCAN een eerste onderzoeksboring voor. De verzamelde data van deze aanvullende lijnen (50 t/m 54) zijn nu ook beschikbaar. In de Amstelland regio zal binnenkort ook aanvullend seismisch onderzoek worden uitgevoerd als voorbereiding op de voorgenomen onderzoeksboring in dit gebied. De boringen vormen een belangrijke aanvulling op het de verzamelde seismische data. Ze zullen informatie opleveren over eigenschappen van de ondergrond, zoals doorlatendheid en temperatuur, die belangrijk zijn voor aardwarmteprojecten. Deze eigenschappen kunnen alleen met een boring worden vastgesteld. Zo kunnen de kansen voor aardwarmteprojecten in de SCAN-gebieden nog beter worden ingeschat.

Belangrijke data
Naast de bijna 1800 kilometer nieuw verzamelde data, leverde het SCAN team ook nog zo’n 1900 kilometer herbewerkte data. Hierbij worden oude seismische data opnieuw bewerkt met moderne technieken, dit levert een flinke verbetering van de kwaliteit ervan op. Recent selecteerde SCAN hiervoor ook weer twee nieuwe pakketten. Al deze nieuwe en verbeterde data spelen ook binnen het SCAN-programma zelf een belangrijke rol. Ze vormen een belangrijke basis voor het bepalen van de zoekgebieden waar SCAN in de toekomst de onderzoeksboringen zal gaan uitvoeren.