Het diepste punt van de SCAN-boring in Milheeze is op 17 november bereikt op 1653 meter – gemeten langs het boorgat. De boring richtte zich primair op de ongeveer 250 miljoen jaar oude zandsteenlagen van de Onder Germaanse Trias Groep (de Hoofd-Bontzandsteen Subgroep en Nederweert Zandsteen Formatie). Daarnaast werden lagen uit de Krijtkalk Groep onderzocht. In tegenstelling tot wat gangbaar is in de rest van het land werd verwacht dat de Krijtkalk Groep hier grotendeels uit zandstenen zou kunnen bestaan.

De Hoofd-Bontzandsteen Subgroep en Nederweert Zandsteen Formatie zijn aangetroffen. In de Krijtkalk Groep werden inderdaad zandstenen aangetroffen. Een ander secundair doel, de Röt Randzandsteen, werd niet aangetroffen. Er is 175 m kern (gesteente) verzameld, 139 m in de Trias Groep en de rest in de Krijtkalk Groep. Momenteel worden in het boorgat metingen uitgevoerd om de eigenschappen van het gesteente vast te stellen. Er wordt bijvoorbeeld bekeken hoeveel water er in de aardlagen zit. Als de boorgatmetingen zijn afgerond worden er productie- en injectietesten uitgevoerd waarbij water uit en weer terug een laag in wordt gepompt. Zo wordt vastgesteld hoe makkelijk water door de lagen heen kan stromen. Deze doorlatendheid is belangrijk voor de winning van aardwarmte.

De laatste week van het jaar wordt de locatie afgebouwd. Vervolgens wordt het terrein in overleg met de grondeigenaren teruggebracht naar de oorspronkelijke staat. Alle verzamelde gegevens zullen publiek worden gemaakt.

Begin volgende week gaat de laatste onderzoeksfase op Strandeiland van start met behulp van een ‘coiled tubing unit’ (CTU). Deze installatie gaat een aantal belangrijke testen uitvoeren, zoals een productie- en injectietest en ook testen die de sterkte van verschillende aardlagen bepalen. In deze timelapse video is de CTU te zien.

Als het onderzoek is afgerond, na 2 tot 3 weken, wordt de boorput afgesloten en de installatie afgebouwd en verwijderd. Vervolgens wordt het terrein hersteld en in goed overleg met Gemeente Amsterdam teruggebracht naar de oorspronkelijke staat.

Kijk voor meer informatie op de locatiepagina van Strandeiland.

Het seismisch onderzoek in de metropoolregio Amsterdam (MRA), dat in september is gestart, is ongeveer halverwege. In de gemeenten Stichtse Vecht, Wijdemeren, De Ronde Venen en Gooise Meren is het onderzoek afgerond. De laatste grondmicrofoons worden daar nu opgehaald. Een deel van de grondmicrofoons worden (nadat deze zijn opgeladen) op dezelfde positie teruggelegd om data op te nemen vanuit een andere hoek. Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel, Amsterdam en Haarlemmermeer komen in november en december aan bod. Ook in deze gemeenten wordt informatie over de diepe ondergrond verzameld met behulp van twee onderzoekstechnieken: schotgatseismiek en vibroseismiek.

Niet onopgemerkt
Terwijl sommige inwoners weinig hinder hebben ondervonden van het onderzoek, werden anderen ’s nachts wakker en schrokken van het geluid. Dit is erg vervelend, maar helaas niet te voorkomen bij seismisch onderzoek. De werkzaamheden vinden in de avond en nacht plaats omdat er dan minder omgevingsgeluid is en de onderzoeksresultaten veel beter zijn dan wanneer het overdag zou plaatvinden. SCAN heeft gemerkt dat de overlast door schotgatseismiek vooraf niet altijd goed te voorspellen is. Dat heeft te maken met de lokale ondiepe aardlagen. Daarnaast maakt het vibroseis voertuig best wat lawaai en de impact van deze werkzaamheden is groter dan vooraf verwacht.

SCAN heeft input van omwonenden verzameld en de communicatie op diverse punten aangescherpt. Gemeenten zijn nadrukkelijk verzocht hun communicatiekanalen optimaal te benutten, zodat inwoners goed op de hoogte worden gebracht van dit onderzoek.

Voor een goed doel
De tijdelijke overlast is voor een goed doel: een duurzamer en aardgasvrij Nederland. In 2050 moeten namelijk alle woningen in Nederland op een duurzame manier worden verwarmd. Gemeenten zijn daarom op zoek naar alternatieven voor aardgas. Een van de mogelijkheden is het gebruik van aardwarmte. In de MRA is de ondergrond hiervoor geschikt, en er is potentie voor meerdere aardwarmte-productielocaties die woningen en bedrijven kunnen voorzien van duurzame warmte. Het SCAN-onderzoek verzamelt nu gegevens over de ondergrond om te bepalen waar zulke productielocaties ontwikkeld kunnen worden.

Meer informatie
Bekijk de projectpagina inclusief een video over het seismisch onderzoek in de MRA en het eerder verschenen artikel: Het seismisch onderzoek in de metropoolregio Amsterdam is begonnen.

Op de Koperen Peel in Milheeze is de onderzoeksboring naar aardwarmte gestart. Op deze locatie gaat SCAN met één boring meerdere aardlagen onderzoeken. Deze boring, gelegen op een strategisch gekozen locatie, levert informatie op over een groot gebied: Oost-Brabant en Noord-Limburg. Het doel van dit onderzoek is de potentie van aardwarmte voor dit gebied in kaart te brengen.

Met deze onderzoeksboring worden de zandsteenlagen van de Onder- en Boven Germaanse Trias Groepen en de zand- en kalkstenen van de Krijtkalk Groep onderzocht. SCAN wil graag weten of de aardlagen er zijn en in welke mate die water kunnen doorlaten.

Planning
Het onderzoek (inclusief testen) duurt ongeveer 8 weken en gaat tot een maximale diepte van circa 1.75 km. Na afloop wordt het terrein hersteld en in goed overleg met de grondeigenaren teruggebracht naar de oorspronkelijke staat.

Weer terug in Noord-Brabant
Dit is de vierde SCAN onderzoeksboring in Noord-Brabant. Ook in Heijningen, Heesch en Stad van Gerwen is de diepe ondergrond onderzocht.

Kijk voor meer informatie en de meest actuele planning op de locatiepagina van Milheeze.