Airgun seismiek is seismisch onderzoek in het water. Daarbij wordt samengeperste lucht in het water losgelaten op ongeveer 2 meter onder het wateroppervlak. De geluidsgolf gaat via het water de ondergrond in, waar die weerkaatst op de verschillende aardlagen. Er is een doffe plof te horen en in het water kunnen luchtbubbels ontstaan.

Lees meer over twee andere technieken van seismisch onderzoek: schotgatseismiek en vibroseismiek.

Vibroseismiek wordt gebruikt op land, in de gebouwde omgeving. Vibroseis voertuigen sturen geluidsgolven de ondergrond in. Deze voertuigen lijken qua formaat en uiterlijk op een vuilniswagen (er zijn verschillende maten vibroseis voertuigen) en hebben onderaan, op straatniveau, een trilplaat die geluidsgolven opwekt. Als het voertuig geluidsgolven de ondergrond in stuurt is er flink wat geluid te horen. Het kan zijn dat omwonenden daar wakker van worden. Tegelijkertijd voelt dit als het voorbijrijden van een tram of zware vrachtwagen die over een drempel rijdt. De trillingen zijn voelbaar in de directe omgeving van het voertuig, maar kunnen ook verderop voelbaar zijn. Hoe sterk de trillingen zijn, hangt af van de ondergrond en plaatselijke omstandigheden.

SCAN maakt gebruikt van vibroseismiek in de gebouwde omgeving (wanneer er dichte bebouwing is) en er niet met schotgatseismiek gewerkt kan worden.

Zie hieronder een videofragment van een vibroseis voertuig in actie.

Lees meer over twee andere technieken van seismisch onderzoek: schotgatseismiek en airgunseismiek.

Schotgatseismiek wordt gebruikt op land en ondiep water. Het onderzoek start met werkzaamheden die worden uitgevoerd door landmeters (specialisten in de landmeetkunde). Zij doen het voorbereidende werk. Vervolgens boort een landbouwtractor met daarop een kleine boorinstallatie (zie de foto hieronder), gaten met een doorsnede van acht centimeter van 10 tot 40 meter diep. Tussen die gaten bevindt zich een afstand van 40 tot 100 meter. In de gaten wordt een seismische lading geplaatst die vervolgens wordt afgedicht met klei. Geofoons (grondmicrofoons) worden in de grond, aan het aardoppervlak, geplaatst. Daarna worden één voor één de seismische ladingen ontstoken. Geluidsgolven worden daardoor de ondergrond ingestuurd en kaatsen terug op de onderliggende aardlagen. De geofoons vangen vervolgens de teruggekaatste geluidsgolven op aan het aardoppervlak. Aan het oppervlak is een zware doffe plof te horen. Ook zijn trillingen voelbaar. Hoe sterk de trillingen zijn, hangt af van de ondergrond en plaatselijke omstandigheden.

Lees meer over twee andere technieken van seismisch onderzoek: vibroseismiek en airgunseismiek.

Een geofoon is een grondmicrofoon (zie onderstaande foto’s) die wordt gebruikt bij de uitvoering van seismisch onderzoek. Dit kleine wit-oranje meetkastje detecteert geluidsgolven of trillingen in de ondergrond om zo de structuur van de ondergrond (aardlagen) in kaart te brengen. Deze registreert zowel het signaal waar we geïnteresseerd in zijn als omgevingsruis, zoals voorbijrijdende trams, bussen en auto’s. Maar ook pompen, gemalen en generatoren. Dit apparaatje is ongevaarlijk en registreert geen gesprekken of bewegingen van mensen of dieren.

Hoe werkt dit precies?
Een geofoon bevat een chip die zeer gevoelig is voor vibraties. Als de grond trilt wordt de vibratie omgezet in een elektrisch signaal. Dit signaal geeft informatie over de snelheid, kracht en richting van de trillingen.

Laat geofoons ongestoord hun werk doen
Tijdens seismisch onderzoek staan een grote hoeveelheid geofoons in het gras, op de stoep of in het veld. Daar verzamelen ze waardevolle onderzoeksdata. Ziet u geofoons liggen? Laat die daar dan alstublieft liggen. Als het onderzoek is afgelopen worden ze netjes opgeruimd, er blijft niets achter.