De term wetenschappelijke boring wordt gebruikt in de mijnbouwwet om aan te geven dat het bij de boring gaat om alleen het verzamelen van wetenschappelijke data of om een boring die valt onder overheidsbeleid. De SCAN-boringen vallen officieel in deze tweede categorie, maar het zijn ook wetenschappelijke boringen omdat het doel van de boring het verzamelen van data is.
Bij de SCAN-boringen wordt materiaal uit het boorgat onderzocht en worden er metingen uitgevoerd in het boorgat zelf. De SCAN-boringen zijn, net als het seismisch onderzoek, bedoeld om data te verzamelen en zo de toepassing van aardwarmte in Nederland te versnellen.
Seismisch onderzoek brengt de ondergrond, 4 tot 6 km diep, in beeld. Bij seismisch onderzoek worden geluidsgolven de grond ingestuurd. De onderliggende structuren en aardlagen kaatsen de geluidsgolven terug, waarna geofoons (grondmicrofoons) de signalen aan het aardoppervlak opvangen. De drie meest voorkomende technieken om geluidsgolven op te wekken zijn: schotgatseismiek, vibroseismiek en airgunseismiek.
Ga voor meer informatie, de toelichting van de technieken en een video naar de pagina Wat is seismisch onderzoek?
Schotgatseismiek
Als er in uw omgeving seismisch onderzoek (type schotgatseismiek) wordt uitgevoerd kunt u verschillende dingen opmerken. In eerste instantie verkennen landmeters (specialisten in de landmeetkunde) het gebied om te kijken of er op de onderzoekslijn obstakels aanwezig zijn, zoals dijken, natuurgebieden of zaken in de grond waar rekening mee gehouden moet worden.
Vervolgens gaat de boorploeg het veld in. Zij rijden met een landbouwtractor, met daarop een kleine boorinstallatie, langs de onderzoekslijn en boren iedere 40 tot 100 meter een gat van 8 cm in diameter op 10 tot 40 meter diepte. In het gat wordt een kleine seismische lading achtergelaten die wordt afgedekt met zwelklei. De volgende ploeg medewerkers plaatst aan het aardoppervlak geofoons (grondmicrofoons).
Bij het ontsteken van seismische ladingen zijn aan het oppervlak zware doffe ploffen te horen. Ook zijn trillingen voelbaar. Hoe sterk de trillingen zijn, hangt af van de ondergrond en plaatselijke omstandigheden. Dit gebeurt over het algemeen in de avond omdat er dan minder omgevingsgeluid is, en hoe stiller de omgeving hoe beter de onderzoeksresultaten.
Als laatste stap worden de geofoons weer opgehaald uit het onderzoeksgebied.
Vibroseismiek
Als er in uw omgeving seismisch onderzoek (type vibroseismiek) wordt uitgevoerd kunt u verschillende dingen opmerken. In eerste instantie verkennen landmeters (specialisten in de landmeetkunde) het gebied om te bepalen wat geschikte punten zijn waar het vibroseis voertuig geluidsgolven de ondergrond in kan sturen. De volgende ploeg medewerkers plaatst aan het aardoppervlak geofoons (grondmicrofoons).
Als het voertuig geluidsgolven de ondergrond in stuurt is er flink wat geluid te horen. Het kan zijn dat omwonenden daar wakker van worden. Tegelijkertijd voelt dit als het voorbijrijden van een tram of zware vrachtwagen die over een drempel rijdt. De trillingen zijn voelbaar in de directe omgeving van het voertuig, maar kunnen ook verderop voelbaar zijn. Hoe sterk de trillingen zijn, hangt af van de ondergrond en plaatselijke omstandigheden.
De werkzaamheden vinden plaats in de avond en nacht. Dan is er namelijk minder omgevingsgeluid en hoe stiller de omgeving, hoe beter de onderzoeksresultaten. Het voertuig heeft max. 15 minuten nodig (in smalle straten in combinatie met verkeersobstakels) om precies op het meetpunt te parkeren, maar doorgaans gaat dit veel sneller. Het opwekken van de geluidsgolven duurt vervolgens 1 minuut per meetpunt. Daarna rijdt het voertuig naar het volgende punt, 20 meter verderop in de straat, en herhaalt het proces zich.
Als laatste stap worden de geofoons weer opgehaald uit het onderzoeksgebied.
Seismisch onderzoek heeft minimale impact op de natuur. In het gebied worden vooraf de natuurwaarden nauwkeurig onderzocht. In kwetsbare gebieden begeleidt een ecoloog en/ of de terreinbeheerder het onderzoek. Daar waar nodig worden tijdens het broedseizoen aanvullende maatregelen getroffen. Of het broedseizoen wordt geheel vermeden door het onderzoek op een ander moment uit te voeren.