English
Terug naar het overzicht
Wat is 2D en 3D seismisch onderzoek?
Door middel van seismisch onderzoek wordt met geluidsgolven de diepe ondergrond in beeld gebracht. Die geluidsgolven worden op of net onder het maaiveld (tot ongeveer 20 meter diep) opgewekt. De weerkaatsing van de geluidsgolven op de onderliggende aardlagen geeft inzicht in de opbouw van de verschillende aardlagen en op welke diepte die liggen. De weerkaatste geluidsgolven worden opgevangen met grondmicrofoons (geofoons) aan het aardoppervlak.
Afhankelijk van de beschikbare kennis over de ondergrond en de mate van complexiteit wordt bepaald of er 2D (tweedimensionaal) of 3D (driedimensionaal) onderzoek wordt toegepast. Is er nog onvoldoende regionaal beeld van de ondergrond, wordt gestart met 2D onderzoek. Een volgende stap is 3D onderzoek, als de complexiteit van de ondergrond daar aanleiding voor geeft.
2D seismisch onderzoek
Een veelvoorkomende manier van seismisch onderzoek is 2D (tweedimensionaal) onderzoek. Hierbij worden geluidsgolven langs een bijna rechte lijn, over een lengte van enkele tot tientallen kilometers, de grond in gestuurd. Zo ontstaat er een beeld van de dwarsdoorsnede van de ondergrond langs die lijn (zie onderstaande afbeelding). Op basis van de verzamelde gegevens langs deze lijn kan een inschatting worden gemaakt van de opbouw en dikte van de grondlagen in de omgeving van deze lijn.
Deze 2D techniek is het beste te vergelijken met het doormidden snijden van een taart. Je ziet de verschillende lagen in die doorsnede.
Op de afbeelding is een dwarsdoorsnede van de aardlagen langs een 2D seismische lijn weergegeven. Langs deze lijn worden op verschillende punten geluidsgolven opgewekt en er liggen geofoons om deze geluidssignalen te registreren.
3D seismisch onderzoek
3D (driedimensionaal) seismisch onderzoek is een uitgebreidere vorm van seismisch onderzoek. Bij deze vorm van onderzoek wordt de diepe ondergrond vanuit verschillende richtingen in beeld gebracht, waardoor uiteindelijk een driedimensionaal plaatje van de ondergrond en de aardlagen ontstaat. Het onderzoeksgebied bestaat vaak uit een denkbeeldige vierkant of rechthoek waarbinnen grondmicrofoons haaks op de bronlijnen worden geplaatst. Zo’n gebied heeft vaak een oppervlakte van enkele tientallen tot honderden vierkante kilometers en beslaan daarmee al snel meerdere gemeenten. Het 3D onderzoek legt als het ware een denkbeeldig raster over het onderzoeksgebied (zie onderstaande afbeelding).
Als we de vergelijking met een taart maken, dan is 3D onderzoek te omschrijven als het doorsnijden van een taart in meerdere stukken. In de stukken taart zijn goed de verschillende lagen te zien. Er is bijvoorbeeld te zien in welk stuk taart een dikkere of juist dunnere laag aanwezig is.
Op de afbeelding is een dwarsdoorsnede van de aardlagen langs 3D seismische lijnen weergegeven. Langs deze lijnen worden op verschillende punten geluidsgolven opgewekt en er liggen geofoons om deze geluidssignalen te registreren.